Wszystkie posiłki w ciągu dnia jem za pomocą tylko trzech rodzajów sztućców. Niepotrzebna jest mi wiedza jakich powinnam użyć do owoców morza a jakich do kawioru, bo na co dzień nie jadam tego typu potraw. Ale co w momencie, gdy zostanę zaproszona do ekskluzywnej restauracji? 

Oczywiście coś takiego może się nigdy nie zdarzyć, ale lepiej dmuchać na zimne. Sztućce możemy podzielić na dwie kategorie: klasyczne i specjalne. Klasyczne to te używane przez nas w domu i w zwykłych restauracjach, specjalne to te, które znajdziemy w wykwintnych i ekskluzywnych lokalach. 

 

Krótka historia

Sztućce w ich pierwotnej formie znane były już w czasach starożytnych. Sama nazwa sztućce pochodzi zapewne z języka niemieckiego od słowa Stütze” co oznacza podpora. Na naszym portalu możecie przeczytać jak jadano w dawnej Polsce. Jak mówią źródła archeologiczne jako pierwsze pojawiły się w użyciu łyżki, gdyż służyły one do nabierania gorącego pokarmu. W ubogich rodzinach pierwsze sztućce wykonywane były z drewna, a tylko niektórzy mogli pozwolić sobie na te wykonywane z metalu. Z najbardziej eleganckie uważane były jednak te ze srebra i tak pozostało do dziś. Znane były jeszcze sztućce wykonane z cynku, aluminium i ołowiu, jednak te zostały wycofane z użycia ze względu na trujące właściwości ołowiu.

.

Sztućce klasyczne i specjalne

Sztućce klasyczne to te, którymi jadamy w domach różniły się od siebie na przestrzeni wieków. Różnorodność potraw i wprowadzanie nowych dań sprawiły, że sztućce zaczęto do nich dostosowywać. Sztućce stołowe zaczęto używać na początku XIX wieku. Tak jak i dziś, już wtedy nakrycie dla jednej osoby obejmowało oprócz talerzy również i sztućce a wśród nich łyżka do zupy, nóż, widelec i łyżeczka do herbaty. Jednak obyczaje zmieniały się i zaczęto wprowadzać rozszerzony zestaw sztućców. Nakrycie podstawowe,  którym mowa widoczne jest na poniższym rysunku. 

Nakrycie podstawowe

Podstawowe nakrycie stołu

Nakrycie podstawowe Źródło: abcgospodyni.pl

 

 

Nóż zawsze znajduje się po prawej stronie, a jego ostrze musi być skierowane w lewo. Łyżka do zupy położona jest po prawej stronie noża, a widelec, brzuszkiem do dołu po lewej stronie. Kolejna rzecz, o której należy pamiętać to to, aby powyżej talerza położyć łyżeczkę i widelczyk do deseru. Jeśli na deser podajemy gościom owoce czy sery nóż deserowy zastąpi nam łyżeczkę. Kieliszek powinien być ustawiony po prawej stronie. Jeżeli jednak zamiast wina podajemy piwo, wtedy kieliszek zostaje zastąpiony pokalem. 

Nakrycie roszerzone

Rozszerzone nakrycie uwzględnia większą liczbę sztućców

Nakrycie rozszerzone Źródło: abcgospodyni.pl

 

 

 

Tego typu zastawa i ustawienie sztućców stosowane jest wtedy, gdy podawanych jest wiele dań, a także różnorodne napoje. Tego typu nakrycie składa się z dużego noża, noża używanego do przystawek, noża do ryb, dużego widelca, widelca do przystawek, do ryb, łyżki do zupy, widelczyka deserowego, łyżeczki deserowej, talerzyka na pieczywo, noża do masła, kieliszka do wina białego, kieliszka do wina czerwonego, kielicha do szampana, serwetki i podtalerza, na którym ustawiamy zastawę.

Teraz czas na najważniejsze: po której stronie ustawia się dane sztućce?

Nóż do dania głównego, do ryb, a także łyżkę do zupy i nóż do przystawek układamy po prawej stronie. Po lewej stronie układamy duży widelec, widelec do ryb i widelec do przystawek. Również  z lewej strony układany jest talerzyk na pieczywo. Na prawej krawędzi talerzyka układamy nóż do pieczywa.

.

Jak wyglądają sztućce specjalne? 

Uff pierwsza część za nami, teraz kolej na poznanie poszczególnych sztućców i ich wyglądu. Jeżeli chodzi o zastawę śniadaniową to poniżej możecie zobaczyć jak wyglądają poszczególne sztućce. 

Śniadanie

.

Do śniadania ustawiamy różne rodzaje sztućców

Zastawa śniadaniowa Źródło: http://hefra.pl/savoir-vivre

 

 

.

1. Widelec
2. Nóż do sera
3. Nóż
4. Nóż do masła
5. Łyżeczka do herbaty
6. Serwetnik – obrączka
7. Maselniczka

Wersja obiadowa

.

WIęcej sztućców pojawia się w zastawie obiadowej

Zastawa obiadowa Źródło: http://hefra.pl/savoir-vivre

 

 

.

1. Łyżka do bulionu
2. Widelec obiadowo-deserowy
3. Widelec stołowy
4. Nóż stołowy
5. Nóż obiadowo-deserowy
6. Nóż do owoców
7. Widelczyk do owoców
8. Koziołek – podstawka pod noże
9. Serwetnik – obrączka

 

Kolacja

.

 

Więcej sztućców pojawia się w zastawie na kolację

Zastawa na kolację Źródło: http://hefra.pl/savoir-vivre

 

 

 

 Teraz nie pozostaje nic innego jak wyprawić ogromne przyjęcie i wprowadzić w życie wszystkie zasady savoir vivre zastawy stołowej.

 

.

Opracowała Katarzyna Zarówna

 

Komentarze