Rzeżucha należy do rodziny kapustowatych. W Polsce mylnie nazywana rzeżuchą, poprawnie powinniśmy ją określać jako pieprzyca siewna. Sama nazwa rzeżucha należy do rośliny innego gatunku, z której najbardziej pospolita jest rzeżucha łąkowa. Jednak ze względu na przyzwyczajenia w tym artykule będziemy ją nazywać potocznie. Do jej wyhodowania wystarczy wilgotna wata i kilka dni by pojawiły się pierwsze kiełki. Po tygodniu wyrasta piękny, zielony kożuch, którym dekorujemy wielkanocny stół.

.

Historia rzeżuchy

Roślinę uprawiano już od tysięcy lat. Do Europy przywędrowała z południowo-zachodniej Azji. Cieszyła się powodzeniem w starożytnym Egipcie, gdzie była mile widzianym podarunkiem dla zmarłych faraonów. Poza państwem nad Nilem można było ją spotkać w Grecji, a później Rzymie. Grecki pisarz, historyk i żołnierz Ksenofont wspominał, że perscy wojownicy udający się na wojenne wyprawy lub polowania jedli rzeżuchę na kromkach chleba. Według legendy do Francji roślina trafiła dzięki królowi Ludwikowi Świętemu, który podczas wyprawy do Vernon będąc spragniony otrzymał bardzo orzeźwiającą sałatkę z rzeżuchy. Zachwycony władca szybko rozpromował warzywo w swoim królestwie, a miasto przyjął do swojego herbu. Na tereny polskie dotarła w XV wieku. Może dorastać nawet do 50 cm. Była chętnie wykorzystywana w medycynie ludowej ze względu na swoje właściwości.

.

Właściwości

Doceniono ją już w starożytności. Polecano ją dla ludzi, którym groziła łysina. Zawiera wiele właściwości zdrowotnych:

  • Witaminy: A, B, C, PP i K
  • Minerały: jod, potas, magnez, mangan, miedź, potas, siarka, wapń i żelazo.
  • Kcal w 100 g: 11
  • Właściwości odżywcze w 100 g: białko 2,3 g, tłuszcze 0,1 g, węglowodany 1,3 g
  • Właściwości zdrowotne:
    • obniża poziom cukru we krwi
    • działa dezynfekująco na jamę ustną i układ pokarmowy
    • wspomaga pracę trzustki
    • zawiera silne przeciwutleniacze, które zwalczają wolne rodniki
    • chroni siatkówkę oka przed promieniowaniem UV
    • jest zalecana dla osób cierpiących na osteoporozę oraz reumatyzm
    • wspomaga krążenie krwi w organizmie
    • działa pozytywnie na skórę, włosy i paznokcie
    • jest silnie moczopędna
    • oczyszcza organizm z toksyn
    • poprawia apetyt i trawienie
    • uważa się, że leczy trądzik i inne dolegliwości dermatologiczne.

.

Bardzo ciekawy jest sok z rzeżuchy. Wcierany w włosy znacząco poprawia ich jakość, natomiast jeśli będziemy przemywać twarz mieszanką 3 części soku i 1 części miodu spowodujemy rozjaśnienie piegów.

.

wielkanocna rzeżucha

Rzeżuchę można wykorzystać w kuchni na wiele różnych sposobów. Źródło: Pixabay

Wykorzystanie w kuchni

Rzeżucha dzięki zawartości olejków eterycznych ma ostry, pieprzowy smak dlatego świetnie nadaje się jako zastępstwo musztardy na kanapkach, czy jako dodatek do sałatek. Na podstawie tego warzywa oraz masła można przygotować masło rzeżuchowe pasujące do mięs. Jeśli roślina zakwitnie nabierze jeszcze ostrzejszego i gorzkiego smaku, dlatego warto ją ścinać kiedy osiągnie wysokość 5-6 cm. Można ją również podawać z jajkami i majonezem, lub posypywać nią ziemniaki i zupy.

.

Uprawa rzeżuchy

Otrzymanie własnej rzeżuchy jest bardzo proste. Wystarczy kilka kroków:

  1. na naczynie (np. talerz) kładziemy watę lub ligninę
  2. watę zwilżamy wodą
  3. rozsypujemy równomiernie nasiona
  4. czekamy
  5. utrzymujemy naszą uprawę w ciepłym i jasnym miejscu
  6. codziennie polewamy (najlepiej zraszać) watę by utrzymać jej wilgotność
  7. po około 10 dniach kiedy kiełki urosnąć do 5-6 cm ścinamy i przechowujemy w lodówce nie dłużej niż dobę.

.

Rzeżuchę można uprawiać cały rok, nie tylko na wiosnę. Dzięki temu mamy dostęp do pysznej i zdrowej rośliny, którą warto wprowadzić do naszego jadłospisu.

.

Dawid Brandebura

Komentarze