Tatarska kuchnia to niezwykła mieszanka smaków i aromatów. Pierogi, mięsa, warzywa to tylko niektóre z potraw, które udało nam się zjeść podczas wizyty na Podlasiu. 

Opis kuchni tatarskiej z 1868 roku 

TATARZY

W charakterystyce Tatarów z Suwalszczyzny Aleksandra Osipowicza z 1868 r. (publicysta  „Tygodnika Ilustrowanego”), znajduje się opis najbardziej rozpowszechnionej potrawy wśród tej ludności:

„Podczas zebrań fetują się między innymi narodowym przysmakiem, którymi są pierożki z mięsa skrobanego nożem z tłuszczem baranim, pieprzem i cebulą w cieście zwijane, znane i w Warszawie pod nazwiskiem kołdunów litewskich, a tu właściwiej nazywane tatarskimi. Dobre kołduny smakują wyśmienicie, lecz trzeba je umieć sporządzać, acz na pozór jest to jadło nader proste. Spożywa się je łyżką, a sztuka na tem należy, żeby kołdun mógł się cały od razu zmieścić w ustach, bez uszkodzenia ciasta i wytoczenia zeń soku, który właśnie jest delicją amatorów.”

.

Co jedli i jedzą Tatarzy

Tatarzy, jako naród koczowniczy mieli specyficzny jadłospis, wymuszony trybem życia. Hodowali konie i barany i mięso tych zwierząt stanowiło podstawę wyżywienia. Jadłospis uzupełniało ptactwo domowe, korzenie niektórych roślin i placki pszenne z domieszką mąki jęczmiennej. Życie osiadłe oraz zetknięcie się z kulturami innych narodów wprowadziło do kuchni tatarskiej większą ilość warzyw oraz zamieniło mięso końskie na baraninę i wołowinę. Wszystkie potrawy mięsne sporządzane przez Tatarów były bardzo tłuste i ostre.  Wśród potraw jarskich najbardziej rozpowszechnione były słodkie dania szeroko rozpowszechnione na muzułmańskim wschodzie: dżajma, chałwa, i mocno słodzone ciasta z migdałami, orzechami i konfiturami. Posiłki były popijane sokami owocowymi i różanymi lub wodą z miodem.

.

Etykieta i savoir -vivre

Oprócz tradycyjnie przygotowywanych potraw niezwykle ważną rolę w życiu Tatarów pełni swoista etykieta, związana z obyczajami kulinarnymi. Otóż najważniejsze miejsce przy stole zajmuje głowa rodziny czyli ojciec. Obok niego zasiada matka a kolejne miejsca wzdłuż stołu przypisane były dzieciom od najstarszego do najmłodszego. Jeżeli jednak podczas posiłku pojawią się goście bądź ludzie starsi wtedy miejsca najważniejsze zarezerwowane są wyłącznie dla nich. W kulturze tatarskiej ludzi starszych uważa się za stróżów rodzinnych tradycji i nosicieli najważniejszych wartości narodu tatarskiego.

Do posiłku jako pierwszy przystępuje ojciec rodziny z pozdrowieniem „W imię Allacha”. Naruszenie owego porządku uważane może być za niegościnność. Według tradycji członkowie rodziny nie wstają od stołu aż do momentu kiedy najstarszy w rodzinie nie przeczyta tekstu krótkiej modlitwy. 

.

Tatarskie dania 

.

Kibiny 

To pieczone pierogi z mięsem, kapustą i cebulą

kibiny

Pieremiacze 

Tatarskie smażone i pieczone pierogi z farszem z cebuli i mięsa

pieremiacze

 

Cebulnik

Potrawą jadaną nie tylko w świąteczne dni jest cybulnik. To pieróg z mięsem wołowym, baranim, ale najczęściej z gęsiną, drobno posiekaną z cebulą.

c
Jeczpoczmaki

Pieczone pierogi z farszem z ziemniaków, pietruszki, marchewki, cebuli i mięsa

DSC08715
Samsa

Pieczony pieróg faszerowany baraniną i cebulą

samnsa
Kartoflaniki

Pierogi gotowane na parze (ziemniaki, jajko, cebula, pietruszka)

kartoflaniki
Czebureki

Smażone pierogi z mięsem i cebulą również na słodko

DSC08624
Manty

Pierogi gotowane na parze z białym serem

manty

Kołduny tatarskie

Pierogi z mięsem wołowym lub wołowo-jagnięcym 

k
Pierekaczewnik

 Ciasto wielowarstwowe z mięsem, serem lub jabłkami

DSC08625

 

Kryszonka

Potrawa jednogarnkowa: warzywa, ziemniaki, jagnięcina

 

DSC08714
Pyzy tatarskie z mięsem wołowym

Podawana w rosole 

 

Przechwytywanie

Tatarska babka ziemniaczana

Z mięsem wołowym lub jagnięcym

babak

 

Cymes

Zupa z dużą ilością marchewki z ziemniaczanymi kluseczkami

Przechwytywaniekjk
Czynaki

 Tatarska zupa gulaszowa

x
Czak-Czak

Tatarskie ciasteczka oblane naturalnym miodem, makiem lub migdałami

cza

 

.

Opracowała Katarzyna Zarówna

Źródła opracowań: http://www.wrotapodlasia.pl/pl/rolnictwo/na+podaskim+stole/tatarskie.htm

http://www.eastway.pl/kuchnia+tatarska

Zdjęcia pieremiaczy i kibinów: Tatarska Jurta Dżenetty Bogdanowicz

Komentarze