Wiele osób czyta swoim dzieciom i swoim uczniom różne lektury dostosowane do ich wieku. Coraz częściej jednak sięgamy po bajki terapeutyczne, które mogą być naszą pomocą i sprzymierzeńcem w pokonywaniu trudności emocjonalnych i nabywaniu umiejętności społecznych.

.

ksiega-bajek-terapeutycznych

Bajka terapeutyczna – krótkie opowiadanie z morałem tworzone dla dzieci w wieku od 3 do 9 lat. W opowiadaniach tych świat jest widziany z dziecięcej perspektywy. Ich głównym zadaniem jest przezwyciężanie i redukowanie lęku u dzieci. Cechą bajek terapeutycznych jest to, że bohater znajduje się w trudnej sytuacji i przeżywa stany lękowe. Wprowadzone do bajki postaci pomagają bohaterowi znaleźć sposoby przezwyciężenia trudnych chwil życia. Dziecko ma możliwość przebycia z bohaterem całej drogi wyjścia z lęku. Zazwyczaj bohaterami bajek terapeutycznych są małe zwierzątka, dzieci lub zabawki, z którymi czytelnik (słuchacz), może się identyfikować.

Możemy wyróżnić 3 rodzaje bajek terapeutycznych:

Bajka relaksacyjna

W bajkach relaksacyjnych miejsce akcji zawsze jest bezpieczne, przyjazne i spokojne. Bohater opowiadania obserwuje i doświadcza wszystkimi zmysłami miejsca, w którym się znajduje. W bajce relaksacyjnej występują specyficzne wydarzenia, którym przypisuje się silne działanie oczyszczające, uwalniające od napięć i negatywnych emocji. Sugestywna relaksacja przechodzi na coraz głębsze poziomy, odprężając kolejno mięśnie, rozszerzając naczynia krwionośne. Osoba, która opowiada, bądź czyta bajkę terapeutyczną, sama powinna być odprężona i zrelaksowana. Tekst należy podawać spokojnym, ciepłym i przyciszonym głosem.

Bajka psychoedukacyjna

Bajka psychoedukacyjna ma na celu poszerzenie repertuaru zachowań dziecka, poprzez poznanie bohatera bajki, który ma podobny problem. Poprzez kontakt ze światem bajki uczy się jak go rozwiązać , a tym samym pokonać. Dziecko ma możliwość poszerzenia samoświadomości, co sprzyja uczeniu się zachowań w sytuacjach trudnych. Bajki psychoedukacyjne powinny opowiadać o emocjach, o rozpoznawaniu ich i nazywaniu. Bohaterami bajek psychoedukacyjnych mogą być ludzie, zwierzęta, bądź rzeczy o ludzkich cechach. Bajki te są wsparciem procesu wychowania. Oto przykładowe tytuły bajek psychoedukacyjnych: Bajka o leniuszku, Bajka o małym bałaganiarzu , Bajka o misiu co nie chciał spać, itp.

Bajka psychoterapeutyczna

Bajka taka jest dłuższa w stosunku do pozostałych, ma rozbudowaną fabułę. Jej zadaniem jest obniżenie lęku, dowartościowanie, budowanie pozytywnych emocji, przekazywanie odpowiedniej wiedzy o sytuacji lękowej i wskazanie sposobów radzenia sobie z nią. Po wysłuchaniu bajki , dziecko albo ją przyjmie, albo odrzuci. Jeżeli treść bajki budzi żywe zainteresowanie dziecka, to znak, że silnie utożsamia się z bohaterem. Mechanizmy, dzięki którym bajki psychoterapeutyczne mają oddziaływać, to naśladownictwo i identyfikacja, asymilacja wiedzy, przedstawienie wzorów, które nie są dziecku znane. Redukcja lęku następuje poprzez kontakt z bodźcem o średniej sile, wywołującym lęk. Stopniowe oswajanie lęku w końcu pomaga go przezwyciężyć. Bajki psychoterapeutyczne wytyczają nowy kierunek w terapii, określanej bajkoterapią. Autorką bajek terapeutycznych w Polsce jest psycholog Maria Molicka.

Często korzystam z bajek terapeutycznych 

bratek 1W swojej pracy pedagogicznej w nauczaniu początkowym często korzystam z bajek terapeutycznych. Moja klasa brała udział w programie Ortograffiti, gdzie bajki terapeutyczne są elementem tego oto Programu. Bajki te są skierowane do dzieci ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się. Raz w tygodniu podczas godziny lekcyjnej moja klasa spotykała się z sympatyczną maskotką o imieniu Bratek. Bratek pełni tu rolę przyjaciela i doradcy, który wczuwa się w trudne sytuacje, czasem marzenia i przeżycia dzieci. Pomaga im rozpoznać uczucia i poradzić sobie z trudnościami, które czasami je przerastają. Każdy uczeń jest wyposażony w książeczkę z bajkami, których tekst może śledzić podczas nagrania czytanego przez lektora z płyty CD. Dzieci rozpoznają bohaterów na rysunkach , które kolorują jeśli tylko chcą podczas czytania. Po wysłuchaniu bajek omawiamy problemy bohaterów odwołując się do ich przeżyć i odczuć. Dzieci przy wypowiadaniu się korzystają z Domku uczuć, który jest wywieszony w sali lekcyjnej. Jest im wtedy łatwiej wyrazić swoje spostrzeżenia .

Nie tylko bajki pomagają dzieciom

Oprócz pracy z bajką terapeutyczną zachęcam także nauczycieli oraz rodziców do wykorzystywania na swoich zajęciach Ortograffiti z Bratkiem. Jest to zestaw materiałów o charakterze terapeutycznym, który został stworzony przez specjalistów terapii pedagogicznej Izabelę Mańkowską i Małgorzatę Rożyńską, jako propozycja dla uczniów z klas I–III ryzyka dysleksji lub mających trudności w nauce czytania i pisania. Pomoc ta może być wykorzystana zarówno w szkole, jak i w domu.

Korzystając z Ortograffiti z Bratkiem, rodzic zapewnia swojemu dziecku:

  •  stymulację funkcji percepcyjno-motorycznych,
  • opanowanie umiejętności czytania i pisania,
  • właściwy rozwój emocjonalno-społeczny.’

Dla kogo metoda Ortograffiti?

  • dla dzieci ze specyficznymi trudnościami w nauce,
  • z ryzykiem dysleksji,
  • z problemami wychowawczymi,
  • z obniżoną koncentracją uwagi,
  • nadpobudliwymi.

Na załączonych zdjęciach możecie Państwo zobaczyć krótki wycinek mojej pracy z tym Programem. Nauka może być przyjemnością dla uczniów i niezłą zabawą podczas której dzieci mogą skorzystać pokonując problemy emocjonalne i trudności w uczeniu się.

P1050656_www P1050653_www P1050652_www P1050660_www

.

Anita Zarówna

zarowna@op.pl

Komentarze