Klimat na Ziemi zmienia się w wyniku różnych naturalnych czynników, takich jak zmiany aktywności słońca czy aktywność wulkaniczna. Efekt cieplarniany, odkryty stosunkowo niedawno, jest zjawiskiem naturalnym i pożądanym. Gdyby nie jego występowanie, temperatura na Ziemi wynosiłaby średnio -19°C! Jednak na skutek rozwoju przemysłu, to pozytywne uprzednio zjawisko zaczęło się coraz bardziej nasilać i zagrażać naszej planecie. – tłumaczy Paweł Średziński z WWF Polska.

.

Dead Drought TreeTo jak to jest z tym klimatem? Kto odpowiada za efekt cieplarniany?

W V Raporcie nagrodzonego Pokojową Nagrodą Nobla Międzyrządowego Zespołu ONZ ds. Zmian Klimatu (IPCC), przygotowanym przez 259 autorów z 39 krajów, stwierdzono, że istnieje ponad 95-100% prawdopodobieństwo, że za przyspieszające globalne ocieplenie odpowiedzialna jest działalność człowieka i idący za tym wzrost emisji gazów cieplarnianych oraz koncentracja tych gazów w atmosferze. 

Niestety, w dalszym ciągu zbyt wielu Polaków – w tym polityków – bagatelizuje ten problem. (Aby przekonać ich, że nie mają racji – kliknij tu: Przekonaj sceptyka.

Od czasów przedindustrialnych średnia temperatura na Ziemi wzrosła o 0,85°C. To tylko pozornie niegroźne ocieplenie – okazuje się, że aby uniknąć niebezpiecznych dla ludzkości zmian klimatycznych musimy zatrzymać wzrost średniej globalnej temperatury poniżej 1,5°C w porównaniu z jego poziomem z początku XIX w. (Zobacz wykres wzrostu stężenia CO2 i temperatury). Tymczasem, biorąc pod uwagę tempo wzrostu stężenia gazów cieplarnianych w atmosferze ziemskiej w ostatnich latach, badania naukowe przewidują, że w XXI w. temperatura wzrośnie od 1,8°C do nawet 6,4°C! 

.

Kiedy będą widoczne efekty tego zjawiska?

Efekty zmian klimatu widoczne są już dziś. Nadmierna emisja gazów cieplarnianych, powodująca wzrost średniej globalnej temperatury zagraża 1/3 ekosystemów na Ziemi. Coraz częstsze powodzie i susze, podnoszenie się poziomu wody w oceanach oraz rozprzestrzenianie chorób zakaźnych, to tylko niektóre ze skutków ocieplenia klimatu, które wkrótce mogą zagrozić życiu milionów ludzi.

Mieszkańcy wyspy Tegua, wchodzącej w skład państewka Vanuatu, zostali oficjalnie uznani przez ONZ za „uchodźców klimatycznych” i pierwsze ludzkie ofiary globalnego ocieplenia, ponieważ ich miejsce do życia już wkrótce znajdzie się pod powierzchnią oceanu.

.

1253865_93540479WWF prowadzi projekt „Klimat i Energia”. O co w nim chodzi?

Aby powstrzymać wzrost ocieplenia, należy obniżyć emisję gazów cieplarnianych, w tym szczególnie dwutlenku węgla. Aż 43% CO2 w Polsce przedostaje się do atmosfery z sektora energetycznego, przede wszystkim w procesie spalania węgla przy produkcji energii elektrycznej.
Jesteśmy jednym z czołowych emitentów gazów cieplarnianych w Unii Europejskiej i na każdą Polkę / Polaka przypada ponad 8 ton CO2 na rok! . W polskich gospodarstwach domowych możemy łatwo zaoszczędzić do 40% energii. Pamiętaj o nadmiernej emisji CO2 wychodząc z pokoju przy włączonym świetle, kończąc ładować telefon czy wybierając się na zakupy po nowy sprzęt AGD. Zamieniając żarówki halogenowe na LED-owe możemy zaoszczędzić nawet 90% na rachunku za światło! 

W Polsce głównym źródłem energii jest węgiel kamienny i brunatny. W spółkach energetycznych zaopatrujących wszystkie gospodarstwa domowe w energię elektryczną współczynnik wykorzystania węgla sięga nawet 90%! Podobna do polskiej kultura monowęglowa istnieje np. w RPA.

.

Co w takim razie proponujecie?

1093741_14145589Dostępną alternatywą dla węgla są odnawialne źródła energii – z wiatru, słońca, geotermii czy biomasy. Nasze zasoby tego ostatniego są tak ogromne, że moglibyśmy stać się potentatem w tej dziedzinie energetyki odnawialnej na skalę europejską. Mamy także porównywalne do Niemiec warunki wiatrowe, jedne z większych w Europie zasobów wód geotermalnych (gorących podziemnych źródeł) oraz możliwość korzystania z kolektorów słonecznych. Spadające ceny modułów fotowoltaicznych będą również realną alternatywą do węgla. 

Ocenia się, że energetyka odnawialna może prowadzić do utworzenia przynajmniej 80 tysięcy nowych miejsc pracy, jeśli będziemy mieli odpowiedni system wsparcia. Kraj, który szybciej i aktywnie włączy się w rozwój tego sektora ma szanse odnieść korzyści związane z eksportem technologii do innych państw, gdyż zapotrzebowanie na tego typu technologie zagranicą będą rosły.

Niestety w Polsce tylko 5 % w bilansie energii elektrycznej stanowi energia ze źródeł odnawialnych. Dominacja energii ze źródeł kopalnych wynika z polityki władz naszego państwa, a nie z braku potencjału.

.

Co robicie w tej sprawie?

Przede wszystkim informujemy i edukujemy. We wspólne działania na rzecz rozwiązania problemu staramy się angażować jak największą liczbę polityków, przedstawicieli biznesu i miliony Polaków.
Głównym założeniem projektu WWF „Klimat i energia” jest przyspieszenie rozwoju energetyki odnawialnej w naszym kraju. Zabiegamy o to, aby stworzone zostały odpowiednie warunki rynkowe i legislacyjne dla producentów energii z wiatru, biomasy, słońca, źródeł geotermalnych i z małych elektrowni wodnych (czyli tzw. czystej energii). Naszym celem jest doprowadzenie do sytuacji, w której odnawialne źródła energii będą mogły konkurować z paliwami kopalnymi. Liczymy, że w przyszłości, mając możliwość wyboru „zielonych taryf”, konsumenci opowiedzą się za czystą energią. 

Poprzez akcje społeczne i kampanie edukacyjne (Godzina dla Ziemi, Zróbmy dobry klimat), współpracę z mediami i publikację materiałów na temat zmian klimatu informujemy i zachęcamy do działań, które mogą pomóc zahamować nadmierną emisję gazów cieplarnianych. 

Działając w ramach Koalicji Klimatycznej, WWF opracowuje także stanowiska, ekspertyzy i raporty dotyczące aktualnej polityki klimatycznej Państwa. Monitorujemy poprawność realizacji przez Polskę wskazań unijnych dotyczących emisji dwutlenku węgla. Kierownik projektu „Klimat i energia” bierze udział w dyskusjach na temat rządowych prac w tym temacie. 
Współpracujemy także z biznesem, zachęcając firmy do tego, by podejmowały działania na rzecz zmniejszenia emisji CO2

.

Co już udało się Wam osiągnąć?

Tysiące Polaków wspólnie z nami zgasiło światła w swoich domach w ramach ogólnoświatowej akcji Godzina dla Ziemi. Dziękujemy! Poza akcjami społecznymi i informacyjnymi, WWF skutecznie przeprowadził także działania skoncentrowane na zmianie polskiego prawa i współpracy z biznesem.
Akcje społeczne

  • W tym roku po raz trzeci w Polsce zorganizowaliśmy akcję Godzina dla Ziemi WWF. W całej Polsce do akcji przyłączyło się 40 miast, w tym 15 wojewódzkich. Zgasły najbardziej rozpoznawalne obiekty w kraju: Pałac Kultury i Nauki, Teatr Wielki i Zamek Królewski w Warszawie, Sukiennice i Kopiec Kościuszki w Krakowie, Spodek w Katowicach, Katedra w Gnieźnie, Ossolineum we Wrocławiu, Dwór Artusa i Bazylika Mariacka w Gdańsku, Pałac Poznańskiego w Łodzi oraz Biblioteka Raczyńskich w Poznaniu. Na specjalnej stronie internetowej wwf.pl/godzinadlaziemi ponad 22 tys. osób zadeklarowało, że razem z nami zgaszą światła.
  • Także przy innych okazjach WWF przeprowadził akcje uliczne na rzecz ochrony klimatu w Warszawie i Poznaniu (m.in. akcje „Nie chcemy się usmażyć” czy „Świat na Was patrzy„)
  • Jesteśmy honorowym patronem festiwalu rockowego w Węgorzewie, podczas którego podejmujemy temat walki z globalnym ociepleniem

Lepsze prawo

  • Na początku 2012 roku WWF wraz z Polskim Klubem Ekologicznym opublikował raport „Niskoemisyjne dylematy – Jak ograniczyć emisję gazów cieplarnianych i co to oznacza dla polskiej gospodarki?”. Badania pokazują, że Polska może zredukować emisje gazów cieplarnianych aż o 53% względem 1990 roku. Proponowane działania wymagają niskoemisyjnej polityki w sektorze energetycznym. Niezbędnym elementem ambitnej polityki klimatycznej powinno być wprowadzenie dodatkowych opłat za emisję gazów cieplarnianych, w tym tzw. podatku węglowego.
  • W grudniu 2009 roku WWF opublikował raport na temat potencjału ograniczenia zużycia energii w budynkach w wyniku zaostrzenia standardów ochrony cieplnej. Towarzyszyła mu analiza termograficzna stanu izolacji w nowobudowanych osiedlach. Wyniki raportu opublikowano w prasie ogólnopolskiej oraz specjalistycznej. WWF przekazał pakiet informacyjny nt. zagadnień poruszanych w raporcie do Premiera RP, ministrów gospodarki, finansów i infrastruktury, parlamentarzystów oraz polskich eurodeputowanych. Z zadowoleniem obserwujemy wyraźny wzrost zainteresowania tą tematyką i nasilenie dyskusji nt. standardów ochrony cieplnej w budownictwie.
  • WWF zajmuje stanowisko w sprawie kluczowych decyzji Państwa dotyczących redukcji emisji gazów cieplarnianych (zajęliśmy m.in. stanowisko w sprawie poparcia przez rząd Donalda Tuska w 2008 roku pakietu energetycznego Unii Europejskiej, tzw. „3×20”).
  • Rozwiązanie problemu nadmiernej emisji CO2 wymaga współpracy wielu stron. Dlatego braliśmy w szeregu konferencji, w tym poświęconych tematyce handlu emisjami CO2 w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem potrzeby redukcji emisji tego gazu w energetyce i przemysłach energochłonnych oraz w debatach na temat rządowych propozycji budowy elektrowni jądrowej w Polsce. W czasie wielu debat dotyczących europejskiego Pakietu Energetycznego WWF przedstawiał argumenty za przyjęciem wiążących celów gospodarki niskowęglowej.
  • We wrześniu 2008, polski zespół WWF zorganizował sesję lobbyingową w Brukseli związaną z pakietem. Do udziału w sesji zaprosiliśmy profesora Piotra Tryjanowskiego, eksperta Międzyrządowego Panelu ONZ ds. Zmian Klimatu (IPCC).
  • Przeprowadziliśmy interpelacje poselskie m.in. na temat preferencji dla samochodów hybrydowych i elektrycznych oraz braku ulg fiskalnych na nie w Polsce.
  • Sukcesem zakończyła się nasza akcja „Wybierz Kioto”, której celem było zachęcenie polskiego rządu do ratyfikacji międzynarodowego traktatu dotyczącego globalnej redukcji emisji gazów cieplarnianych. Polska ratyfikowała Protokół w 2002 roku, a ustalenia zawarte w Kioto weszły w życie w 2005 r. po ratyfikacji protokołu przez Rosję.

.

1216977_16032996A jak na to reaguje biznes?

Jako wygląda nasza współpraca z biznesem?

  • W celu sprawdzenia potencjału gospodarki niskoemisyjnej w polskim przemyśle oraz polepszenia efektywności zużycia energii, WWF przeprowadził audyty energetyczne trzech polskich zakładów przemysłowych zaopatrujących sklepy IKEA. Wskazaliśmy m.in. na możliwości ograniczenia emisji CO2 do atmosfery, podniesienia efektywności energetycznej oraz zastosowania odnawialnych źródeł energii. Pod koniec 2011 roku wydaliśmy broszurę „ABC kolorowej certyfikacji energii”, która dostarcza polskim dostawcom IKEA praktycznej wiedzy nt. mechanizmów wsparcia inwestycji w odnawialne źródła energii i efektywność energetyczną. Poradnik ten spotkał się z tak pozytywnym odbiorem, że we współpracy z Instytutem Ekologicznym Veronica przygotowaliśmy podobną publikację dla dostawców czeskich.
  • W marcu 2010 nowym partnerem biznesowym projektu „Klimat i energia” została firma BSH Sprzęt Gospodarstwa Domowego, producent urządzeń marki Siemens.
  • W 2007 roku partnerem projektu „Klimat i energia” został Isover Polska. WWF i Isover podjęły współpracę w zakresie promowania oszczędności energii, efektywności energetycznej budynków i zmniejszania emisji CO2. W kwietniu 2008 odbyły się pierwsze z cyklu spotkań – warsztatów dla dziennikarzy, poświęcone tej tematyce. Podczas Konferencji Klimatycznej ONZ w grudniu w Poznaniu, WWF i Isover prezentowały wspólne stoisko „Budynek energooszczędny” w ramach wystawy „Technologie dla ochrony klimatu”. Ekspozycja służy obecnie jako „ekologiczny labirynt” otwarty dla uczniów śląskich szkół podstawowych i gimnazjów.

.

Co każdy z nas może zrobić by chronić klimat?

1253866_92572468Codziennie korzystamy z urządzeń zasilanych prądem. Podczas produkcji tej energii emitowany jest CO2. Nadmierna koncentracja tego gazu w atmosferze jest jedną z głównych przyczyn efektu cieplarnianego. Tymczasem okazuje się, że całkowity potencjał oszczędzania energii w polskich domach wynosi aż 40%!
Możesz znacznie ograniczyć swoją emisję CO2 do atmosfery wykonując wprowadzając z pozoru drobne zmiany w swoim życiu codziennym:

  1. Zgaś zbędne światło.
  2. Zawsze wyłączaj przycisk czuwania (tzw. „stand-by”, czyli czerwoną diodę na sprzęcie RTV). Gdyby tylko połowa urządzeń w naszym domu była wyłączana z sieci, a nie pozostawiana w stanie czuwania, w skali kraju można by wyemitować 1 mln ton CO2 mniej (tyle, ile rocznie emituje jedna średnia elektrownia).
  3. Pojedź rowerem, pociągiem albo użyj komunikacji miejskiej zamiast podróżować samolotem czy samochodem.
  4. Jeśli nie możesz rozstać się ze swoim samochodem, regularnie sprawdzaj jego stan techniczny. Dbaj o odpowiednie ciśnienie w oponach. Zwolnij, prowadź mniej agresywnie. Jeśli zatrzymujesz się na dłużej niż kilka minut, wyłącz silnik.
  5. Używaj energooszczędnych sprzętów i urządzeń domowych (energooszczędnych żarówek, sprzętu AGD klasy A lub A+). Najwięksi pożeracze energii w domu to lodówki i zamrażarki – urządzenia te są odpowiedzialne za zużycie aż 28% całkowitego zużycia energii w domu. Krajowy potencjał redukcji kosztów energii w efekcie wymiany urządzeń na sprzęt energooszczędny wynosi prawie 1 mld 330 mln zł, przy jednoczesnym zmniejszeniu emisji CO2 o 4,5 mln ton.
  6. Gotowanie w zamkniętych naczyniach pozwoli Ci zmniejszyć zużycie energii podczas gotowania o co najmniej 30%.
  7. Nie wkładaj ciepłych posiłków do lodówki.
  8. Używaj „krótkiego programu” zmywarki. Pozwala on na ograniczenie czasu zmywania i zmniejszenie poboru energii.
  9. Regularnie wymieniaj filtry (worki) w odkurzaczu – najpóźniej wówczas, kiedy wskaźnik ssania sygnalizuje pełny worek. Odkurzacz działa tym słabiej, im bardziej zanieczyszcone są filtry, co wydłuża czas pracy a tym samym zużycia energii
  10. Sadź drzewa. Jedno drzewo w ciągu swojego życia może zaabsorbować nawet tonę CO2.
  11. Wymień izolację swojego domu.
  12. Jeśli masz taką możliwość, korzystaj z energii z odnawialnych źródeł (wiatr, panele słoneczne, biomasa, geotermia).

.

Rozmawiał Jakub Napoleon Gajdziński

Komentarze