O Świętosławie, zwanej w Szwecji Sigrydą bądź Storradą, wiemy bardzo niewiele. Storrada oznacza dumna i tak też opisuje ją w swojej powieści Władysław Jan Grabski, jako dumną, stanowczą i bardzo silną kobietę, która potrafi poświęcić siebie, aby lepiej wiodło się ludowi. Sigryda, bo tak ją będę nazywał w niniejszym podrozdziale, staje się swoistym archetypem kobiety – władcy. Autor opisuje ją, jako Piastównę, o silnej potrzebie bycia przywódcą.

 

wikingowie

Sigryda była córką Mieszka I i Dobrawy

Sigryda była córką Mieszka I i Dobrawy, urodziła się około 967 roku, młodszą siostrą Bolesława Chrobrego. W 985 wychodzi za mąż za króla szwedzkiego Eryka, zwanego Zwycięskim. Eryk zawarł przymierze z Chrobrym przeciwko Danom.207 Nie umknęło to uwadze jedenastowiecznego kronikarza Adama z Bremy: „Eryk, król szwedzki, zawarł przymierze z przepotężnym królem polskim Bolesławem. Bolesław dał za żonę Erykowi swą siostrę. Dzięki przymierzu Duńczycy zostali niebawem napadnięci przez Słowian i Szwedów.”.208

W tym czasie szwedzki władca przyjął chrzest z rąk biskupa Poppona, który najprawdopodobniej był kapelanem przybyłym do Szwecji razem z polską księżniczką. Możliwe jest, iż chrzest był warunkiem zawarcia małżeństwa z Piastówną. Sigryda urodziła Erykowi dwoje dzieci, syna Olafa Skottkonunga, późniejszego króla Szwecji i córkę Hormfildę, żonę Swenda, syna Haakona, namiestnika części Norwegii, nad którą władała Szwecja po bitwie swoldeńskiej. W 995 roku Eryk umarł w tajemniczych okolicznościach. Sigryda pozostała na tronie szwedzkim jako regentka Olafa Skottkonunga. Królowa matka posiadała prawo do rządzenia pozostawionym bez króla państwem. O urodzie Sigrydy krążyły legendy. Sagi opisują ją, jako najpiękniejszy kamień Szwecji. Nic więc dziwnego, że pomiędzy 996 a 997 rokiem oświadczył się jej Olafa Tryggvason, który w tym czasie piastował już tron Norwegii.209

Gdyby małżeństwo doszło do skutku, nastąpiło by połączenie dwóch największych królestw Skandynawii, tworząc w ten sposób olbrzymi aparat państwowy. Zaręczyny zostały jednak zerwane w wyniku awantury narzeczonych, podczas której król Norwegii miał uderzyć królową Szwecji. Przebieg całej sytuacji próbował wyjaśnić Władysław Jan Grabski, pisząc iż na dworze w Uppsali, w sali biesiadnej spotykał się król Danii, Swend Widłobrady, król Norwegii, Olaf Tryggvason oraz Sigryda, królowa Szwecji. Trygvvason przybył zdobyć Sigrydę i jej królestwo, ale poselstwo polskie ubiegło jego zamiary otaczając wcześniej załogę norweską.

wikingowie

Trygvvason przybył zdobyć Sigrydę i jej królestwo

Olaf pozwolił swoim wojownikom pustoszyć dalsze wsie tak, by dymy ze spalonych domostw nie dochodziły do oczu królowej. Nieświadomy niczego król Norwegii buńczucznie odnosi się do reszty zgromadzonych, uważając przedwcześnie siebie za zwycięzcę. Obraził gości, gdyż uważał się za najodważniejszego z żeglarzy. Przysięgał, że w dzień zarękowin zadba o to, by nie polała się krew na uppsalskich salach. Królowa Sigryda nie mogąc znieść jego pychy odpowiedziała: „- Ty! Niewolniku estoński! Pachołku mego rodzica! Śmiałeś marzyć, że ja ci syna urodzę! Tchórzu! Bałeś się prawdy przede mną! W żywe oczy kłamałeś o Hallandzie. Zachciało Ci się wojować z Sigrydą? Ty! Przybłędo wśród królów! Niewart jesteś… – zamilkła, rażona w twarz ciosem rękawicy Olafa.”.210 Wdowa po królu Szwecji nie szukała długo męża, bowiem wyszła za Swenda Widłobrodego, króla Danii, który został zwolniony parę miesięcy wcześniej z niewoli polskiej. Olaf niemal równocześnie żeni się z siostrą Swenda. W latach 996 – 1006 Sigryda urodziła mężowi 996 – 1006  Haaralda, późniejszego króla Danii, Kanuta, króla Anglii i córkę Świętosławę. Po roku 1006 stosunki małżeńskie uległy tak wielkiemu pogorszeniu, że Sigryda zostaje wygnana przez Swenda z Danii. Przez okres banicji gościła u swojego syna na dworze Szwecji i w Polsce u Bolesława Chrobrego. Gdy umarł Swend wróciła do Danii, by pomóc w rządach, ale wkrótce umiera Haarald, więc przenosi się do Kanuta rządzącego Anglią.211 Tam została pochowana, a jej nagrobek znalazł duński uczony Steenstrup. Do jej największych zasług należało z pewnością utrzymanie i przekazanie tronu szwedzkiego synowi, wprowadzenie tam chrześcijaństwa, identycznie zresztą sprawa wyglądała w Danii.

Krzysztof Marcin Stachura

—————————————————————– Źródła ——————————————————————–

208 Adami Gesta Hammburgensis ecclesiae pontificatum, [w:] Bolesław Chrobry. Zarys dziejów politycznych I wojskowych, A. Grabskiego, Warszawa 1966, s. 51.
209 G. Labuda, dz. cyt., s. 588.
210 W. Grabski, Saga…, s. 185.
60

Komentarze