Tryggvason nie zadowolił się objęciem tronu norweskiego, chciał ujarzmić Storradę, dumną księżniczkę polską, królową Szwecji, siostrę Bolesława Chrobrego a matkę późniejszego króla szwedzkiego Olafa Skottkonunga. Ten romantyczny wątek jest właściwie tłem, dla całej powieści.

.

Olaf Tryggvason

Olaf Tryggvason oznacza po prostu Syn Tryggvy.

 

Olaf Tryggvason oznacza po prostu Syn Tryggvy. Tryggva był konungiem zarządzającym południową Norwegią.203 Ojciec Olafa został zamordowany przez konunga zachodniej Norwegii, Gudroda. Tryggvason wraz z matką Astrydą został wypędzony z kraju, przez jakiś czas był więźniem estyjskim. Niewiadomym jest, czy historie dzieciństwa przyszłego króla Norwegii są prawdziwe, czy raczej skaldowie ubarwili je w swoich sagach. Faktem jest jednak, że w latach 985 – 990 był jarlem Jomsborga w służbie Mieszka I, księcia polskiego. W istocie wyręczał Bolesława Chrobrego, który czekał tylko na objęcie władzy po starym już Mieszku, tak więc musiał być stale obecnym w stolicy, żeby lepiej doglądać interesów państwa.
Jomsborg, twierdza założona przez Haralda Sinozębnego u ujścia Odry, miała pomóc w panowaniu nad słowiańskim Pomorzu. Opanowali ją Polacy po klęsce Haaralda Starki, który z częścią jomsborskich wikingów i pomocą duńską ruszył na podbój Szwecji przeciwko swemu stryjowi Erykowi, zięciowi Mieszka i sojusznikowi Polski. Styrbiorn wraz ze swą drużyną zginął podczas nieudanej dla niego bitwy na brzegach rzeki Syr Fyrisvellir, a osłabiony Jomsborg, osaczony przez oddziały Bolesława, poddał się Polakom, którzy od tej pory obsadzali twierdzą zaufanymi sobie jarlami.204
Jednym z takich przywódców był właśnie dla Polski Olaf, który musiał w znaczący sposób zasłużyć sobie, na zaufanie ze strony piastowskiej. Najprawdopodobniej należał do drużyny książęcej, oddając znaczące zasługi dla Mieszka. Po opuszczeniu Polski, pozostawał w dobrych stosunkach, zarówno z Mieszkiem jak i Bolesławem. Parę lat wędrował po morzach jako zwyczajny wiking. Dowodem na to jest jego częste zimowanie w Jomsborgu. Do 995 roku, czyli do zdobycia Norwegii, nie ma śladu jakiegokolwiek zatargu pomiędzy Tyggvasonem a Polską.
Sagi norweskie, nie chcąc nazywać go dworakiem Bolesława, zwą go zięciem Burisleifa, gdzie mimo pomieszania ze sobą różnych wypadków i dat, znajdujemy echo istotnych stosunków: „Cesarz Otto miał wojsko z Saksonii i Fryzji, szedł za nimi król Wendów Burisleif z wielkim wojskiem. Po zwycięstwie nad Haraldem duńskim i Haakonem, jarlem Norwegii, cesarz chciał zabrać Olafa do Saksonii i uczynić go księciem w swoim państwie, lecz Olaf podziękował za ten zaszczyt, odpowiadając, że ma pewne króletwo w Windlandzie, którego obrana jest dlań rzeczą konieczną. Po czym Burisleif wyruszył do Windlandu, a znim zięć jego Olaf, syn Tryggvy, i spędził czas w królestwie swym w obrębie Windlandu.”.205

.

Olaf Tryggvason

Jomsborg, twierdza założona przez Haralda Sinozębnego u ujścia Odry, miała pomóc w panowaniu nad słowiańskim Pomorzu.

.Od 990 roku Olaf na czele własnej drużyny, ponieważ złożonej z ochotników z Jomsborga i statków najemnych wareskich, laplandzkich i norweskich, żeglował na wyprawy łupieżcze, jedynie zimując w Jomsborgu, którym rządził wówczas jarl Sigvaldi, wierny Bolesławowi Chrobremu. W 991 roku wraz ze Swendem Widłobrodym Olaf po raz pierwszy najechał na Anglię. Chrzest przyjął w 993 roku na którejś z kornwalskich wysp. Po tej wyprawie, w 994 miał przyjąć bierzmowanie i obiecał zaniechać łupieżczych wypraw na Anglię.

Rok później Olaf przy pomocy załogi z Jomsborga najeżdża na Norwegię, pokonując jarla Haakona, wypędza jego synów Eryka i Swenda, po czym ogłasza się królem. Tam osiada i rozpoczyna starać się o zawarcie związku małżeńskiego z Sigrydą – Storradą, siostrą Bolesława Chrobrego. Ich związek trwa do 998 roku, kiedy to niespodziewanie bierze sobie za żonę Thyrę, siostrę Swenda Widłobrodego.206

W ciągu pięciu lat panowania w Norwegii Olaf wierny jest obietnicy danej Anglikom. Swoje zainteresowania skupił na Morzu Bałtyckim. To przy pomocy brytyjskiego duchowieństwa rozpoczyna chrystianizować swój kraj. Jego postać jest jedną z najlepiej znanych wśród wikińskich sag. Wychwalono w nich jego urodę, siłę męstwo, bojową uprzejmość, umiłowanie piękna. Przy tym wszystkim zachował charakterystyczną dla wikingów porywczość. Jego największą zasługą dla Norwegii jest chrystianizacja kraju. Po klęsce swoldeńskiej, o której będzie mowa później, dla ogółu Norwegów Tryggvason stał się swoistym symbolem dumy narodowej. Zadziwiające jest, jak z morskiego rozbójnika stał się królem, zdolnym utrzymać się przez pół dekady na królewskim tronie.

Krzysztof Marcin Stachura

—————————————————————– Źródła ——————————————————————–

203 L. Koczy, Polska i Skandynawia za pierwszych Piastów, Poznań 1934, s. 54.

Ryc. 25: Olaf Tryggvason. Źródło: https://historiachingona.blogspot.com/2011/09/la- saga-de-olaf-tryggvason.html57

205 W. Grabski, dz. cyt., s. 580.

206 E. Roesdahl, Historia Wikingów, przekł. Franciszek Jaszuński, Gdańsk 1996., s. 13.

Komentarze