Amulety

Amulety wyrabiano głównie z kłów niedźwiedzi, dzików i wilków. Zdarzały się również inne, tworzone ze szczęk drobnej zwierzyny lub kręgów ryb (np. suma). W lecznictwie oraz magii powszechnie stosowano także skamieniałe belemnity, czyli dawno wymarłe morskie głowonogi. W naszym  kręgu kulturowym określa się je również mianem tzw. „strzałek piorunowych”.

.

Kolie z paciorków brązowych i szklanych oraz kółka brązowe

Kolie z paciorków brązowych i szklanych oraz kółka brązowe

.

Niektóry spośród tych ozdób wyraźnie łączyły w sobie symbolikę związaną z różnymi kultami. Dla przykładu: odnaleziony naszyjnik w Kruszwicy zawiera w sobie elementy nawiązujące zarówno do bóstwa słonecznego jak i do fallusa. Hensel zastanawia się, czy nie należał do kogoś w rodzaju szamana.

Wisiorki wytwarzano również z gliny i metalu. Najistotniejsze z nich to wisiorki binoklowate, które w istotny sposób były związane z kultem członka. Oprócz nich pojawiały się także amulety antropo- i zoomorficzne, a zatem przedstawiające figury ludzkie i zwierzęce. Jaka była ich moc? Przed czym chroniły lub co sprowadzały?

Jedynym śladem jest fakt, że kształty oraz motywy wisiorków i amuletów przenikają się z formami z południa. Być może chodziło o zdolności leczniczo-ochronne? Takie rozwiązanie tej zagadki sugeruje choćby użycie bursztynu, w którego lecznicze zdolności powszechnie wierzono na terenie całej kultury łużyckiej. Wskazują na to znaleziska z różnych grodzisk, choćby Smuszewa i Komorowa, gdzie bursztynem nie tylko handlowano, ale również wyrabiano z niego ozdoby. Wiele takich ozdób znaleziono także przy martwych ciałach „łużyczan”, zarówno o „ułożeniu” kultowym, jak i innym (patrz: poprzedni materiał).

Swoją moc, o podobnym charakterze leczniczo-ochronnym, posiadały także grzechotki. „Łużyczanie” używali ich do ochrony niemowląt i dzieci przed złymi mocami. Zwyczaj ten przetrwał czas Kultury Łużyckiej i był znany jeszcze w okresie nowożytnym na terenach Słowiańszczyzny wschodniej i południowej. Wywodził się prawdopodobnie z okresu wcześniejszego i miał służyć ochronie najmłodszych przed drapieżnikami, a w szczególności wężami. 

.

Grzechotka, czerpak brązowy, talerzyk, idole, fragmenty misy brązowej

Grzechotka, czerpak brązowy, talerzyk, idole, fragmenty misy brązowej

.

Komentarze