07.07.18.Rügen_Kreidefelsen4

Priorytetem rolnictwa na Rugii była uprawa czterech podstawowych zbóż. To właśnie w zbożu, a nie w rybach płacono Duńczykom trybut. W praktyce cała średniowieczna Europa żyła na barkach właściwie tylko jednej gałęzi gospodarki, czyli właśnie rolnictwa. Nie należy umniejszać jednak roli handlu, gdyż odnaleziony tam skarb świadczy o dalekosiężnej wymianie handlowej Rugijczyków, jak też o ich skłonnościach do rozbojów.

Stanowił on jednak w stosunku do rolnictwa marginalną cześć dochodów. Nie ulega wątpliwości, że mieszkańcy wyspy zajmowali się piractwem – trudno jednak wyobrazić sobie, by mogło być inaczej – nęcą szlaki handlowe, zatoczki, z których można szybko wypłynąć i niepostrzeżenie wpłynąć. Ze względu na swoje liczne łowiska ryb, Rugijczycy zajmowali się ich połowem, co było zajęciem wielce dochodowym, szczególnie ze względu na łowiska śledzi.

Kolejną dziedziną rolnictwa był chów zwierząt. Badania wykazują, że kości zwierząt domowych znajdowały się w większości grodów słowiańskich. Słowianie hodowali takie zwierzęta jak konie, świnie, krowy, owce. Człowiekowi często towarzyszył pies, który bronił obejścia. Kury i gęsi również zaliczały się do gospodarstwa. Należy nadmienić, że wymienione wyżej gatunki w czasach średniowiecznych były skarlałe, na przykład bydło było krótkonogie.

Ruegen_halbinsel_moenchgutJeżeli mowa o zwierzętach, Słowianie również zajmowali się łowiectwem, dzięki polowaniom pozyskiwali skóry, mięso, ale również tępili szkodniki. Rzemieślnictwo w grodach rugijskich również nie odbiegało od tego na kontynencie. Z początku, jak wszędzie, miało ono charakter samowystarczalny. 

Słowianie sami wykonywali broń, naczynia, czyli narzędzia niezbędne do codziennej  egzystencji. Podobnie sprawa miała się z budownictwem siedzib mieszkalnych – przy pomocy sąsiadów albo nawet ogółu społeczności budowano domostwa, najczęściej
drewniane, chociaż zapewne wśród mieszkańców osady znajdował się ktoś bardziej doświadczony w budownictwie.  

Rugijczycy posiadali również przemysł, głównie ceramiczny, metalurgiczny i wapienny. Wyspa bogata była w zasoby krzem ienia, ale dość szybko jego rolę zajął brąz. Metalurgia była bardzo ważną dziedziną – bez niej niemożliwe było dozbrojenie armii, wyrobu narzędzi do roli, ale również przedmiotów codziennego użytku. Konieczny był rozwój hutnictwa i kowalstwa, praktycznie każda osada posiadała kowala, który był ważną osobistością w średniowiecznym świecie. Kowale wytwarzali broń – miecze, groty oszczepów i strzał, akcesoria niezbędne do jazdy konnej, narzędzia rzemieślnicze. Ozdoby były wykonywane często z brązu, ze względu na łatwość w modelowaniu, aczkolwiek powszechne są żelazne okucia do skrzyń i pasów.

Wojownicy stanowili bardzo ważną cześć mieszkańców grodów. Byli odpowiedzialni nie tylko za obronę ludności, ale również pełnili funkcję straży wodza plemiennego, później książęcej, jak również stali się swojego rodzaju policją grodową. 

Uzbrojenie w okresie od VII do XI wieku przeszło niewielkie zmiany. Do podstawowego ekwipunku należał hełm normański, czasami posiadał kolczą osłonę na szyję. Za osłonę korpusu odpowiedzialna była tak zwana przeszywka wykonana ze skóry bądź grubego lnu, wypchana otrębami skór i skrawkami materiału. Wojownik nie mógł obejść się bez noża, powszechnie stosowana również włócznię. Miecz był najczęściej wykonywany na wzór wikiński, czyli o długości około metra, jednoręczny, obosieczny. Istniały dwa rodzaje tarcz, tak zwane migdały, które miały kształt owalny i były wyprofilowane oraz zwykłe okrągłe, o różnej średnicy. Ich wspólną cechą było to, że były wykonane z drewna i po środku posiadały metalowe umbo. Ranty tarcz obijane były skórami. W powszechnym użyciu były też topory i łuki. 

.

Krzysztof Marcin Stachura

Komentarze