Zboża, sierpy i warzywniaki

Łużyczanie wysiewali proso, orkisz, pszenicę drobnoziarnistą, płaskurkę i jęczmień oraz prawdopodobnie również żyto.  Jak pisze Hensel:

.

„Rzecz znamienna, że istniały także wtedy jakieś różnice regionalne w częstotliwości wysiewu prosa. Łącznie z innymi obserwacjami jest to niejako wskazówka pewnej mozaiki sposobów uprawy ziemi u różnych plemion łużyckich. Wiązało się to niechybnie z wzajemnym stosunkiem w zajęciach podstawowych rolnictwa i wychowu zwierząt”.

,

Do obróbki pól stosowano sierpy, pozostaje jednak pytanie o stopień ich zaawansowania. Od VII wieku p.n.e. stosowano sierpy żelazne, wcześniej używano tych z brązu oraz krzemienia. Jednak i tutaj doszło do pewnego przenikania się technologii, ponieważ jak wskazują dalsze odkrycia, krzemień, brąz i żelazo stosowano z powodzeniem równolegle. Pozostaje pytanie czy było to związane z zadaniami przeznaczonymi (lub możliwymi do zrealizowania) za pomocą mniej technologicznie rozwiniętych narzędzi; czy wynikało to z faktu braków w dostępie do żelaza. Rolnictwo w tamtym okresie to ciekawy temat, a więcej na ten temat możecie przeczytać pod tymi linkami: rolnictwo (1) i rolnictwo (2).

oatsZboże mielono na żarnach ręcznych, których stopień zaawansowania niewiele się różnił od tych stosowanych, aż do XX wieku. Występowało kilka rodzajów żarn, najbardziej popularne były te nieckowate z małym rozcieraczem. Mniej popularne, ale również z powodzeniem stosowane, było żarno z kamieniem spodnim, który był bardziej płaski przy większym rozcieraczu o kształcie „bochenkowym”. Był to prawdopodobnie protoplasta żarna typu rotacyjnego. Żarna tego rodzaju przybyły do Łużyczan z kręgu kultur śródziemnomorskich, prawdopodobnie wraz z okazałym wiadrem brązowym, które odkryto w 1871 roku w okolicach Słupca, a które pochodziło z terenu współczesnych Włoch.

Niestety te techniki, przybyłe do Łużyczan z obcego źródła, nie stały się bodźcem do rozwoju i produkcji własnych narzędzi tego typu i o tym samym stopniu zaawansowania. Jest to zaledwie ciekawy przykład pojawiania się przeróżnych wpływów kulturowych oraz kontaktów między Łużyczanami a innymi ludami ówczesnej Europy. 

Co ciekawe: żarn nieckowatych raczej nie produkowano. Stawały się nimi wcześniej używane żarna wklęsłe oraz płaskie, na co wskazują znaleziska z Biskupina. Jakby tego było mało, nie każda chata posiadała swoje żarno. O czym to może świadczyć? Zostawiam to domysłom Czytelnika.

Wróćmy jednak do warzywniaków. Łużyczanie zakładali takowe, gdzie wysiewali len, konopie, mak, rzepę olejną, groch, bób, soczewicę oraz oczywiście czosnek. Prawdopodobnie hodowano również drzewa owocowe takie jak śliwy, grusze czy jabłonie. Z pewnością korzystano z tych owoców, gdy zbierano je w lasach. Na to wskazują badania przeprowadzone w Grodzisku Żmijowiska pod kierownictwem dr Pawła Lisa. Więcej na temat sadownictwa dawnych Słowian można przeczytać pod tym linkiem. Zresztą samo ogrodnictwo, było z powodzeniem stosowane przez naszych przodków, a więcej informacji na ten temat przeczytacie w materiale: kuchnia dawnych Słowian: ogrodnictwo.

Jeśli jesteście zainteresowani kuchnią naszych przodków polecam ten link, pod którym znajdziecie naprawdę wiele informacji!

.

Jakub Napoleon Gajdziński

Komentarze