Zewsząd straszy się nas, że jajka to czyste źródło cholesterolu, kalorii; a ich nadmierna konsumpcja jest prostą drogą do rozwoju zaburzeń lipidowych (z miażdżycą naczyń krwionośnych jako najczęstszym skutkiem).
A przecież białko jajka jest białkiem wzorcowym, zawierającym wszystkie niezbędne aminokwasy (zarówno egzogenne i endogenne), do tego łatwostrawnym; żółtko to cenne źródło karotenoidów (prowitamin witaminy A). Ze względu na wysoką zawartość nienasyconych kwasów tłuszczowych w żółtku – polecane jest szczególnie dzieciom i młodzieży. W składzie mineralnym jaja podkreślenia wymaga zawartość fosforu (który występuje w łatwo dostępnej dla organizmu postaci) oraz wapnia. Wśród mikroskładników warto wyróżnić obecność żelaza i cyku.
Jedno jajko (około 60g) to przeciętnie 80 kcal. Jeśli jesteśmy zdrowi (mamy lipidogram w normie) bez obaw możemy zjadać 3-4 jajka w tygodniu. A w Święta? Najlepiej zachować umiar. To wszelkie dodatki, sosy oparte na morzu majonezu podbijają kaloryczność jajecznych dań.
.
Podczas zakupów warto zwracać uwagę na:
Klasę – to informacja, czy jajko jest przeznaczone na sprzedaż czy dla przemysłu:
A – na sprzedaż,
B – nadaje się tylko do przetwórni.
Rozmiar: S, M, L, XL.
Stempel: Najpierw cyfra od 0 do 3, potem symbol państwa, czyli PL, i weterynaryjny numer fermy. Jajek można nie stemplować, ale tylko wtedy, gdy jest się właścicielem stadka ok. 50 kur i sprzedaje produkt na lokalnym targowisku. W stemplu najważniejsza jest pierwsza cyfra, która mówi, w jakich warunkach żyje kura, która zniosła jajko:
3- chów klatkowy. Kura spędza całe życie w zatłoczonej klatce, ma do dyspozycji powierzchnię nie większą niż kartka papieru A4; kury karmi się wyłącznie sztucznie, zdarza się dosypywanie hormonów wzrostu i antybiotyków, by rosły i nie chorowały, w efekcie zamknięte w klatkach produkują więcej hormonów stresu; żyjąca w warunkach naturalnych kura znosi ok. 200 jaj rocznie, na fermie nawet 350
2- chów ściółkowy. Kura spędza całe życie w zamkniętej hali, nie może się swobodnie poruszać;
1- chów wolnowybiegowy. W ciągu dnia kura biega po podwórku, je trawę i dżdżownice, na noc zamyka się ją w kurniku;
0- chów ekologiczny. Kura biega wolno i wraca do kurnika, kiedy chce, zimą karmi się ją paszą z certyfikatem ekologicznym; jajka od kur zielononożek hodowanych wyłącznie w gospodarstwach ekologicznych są smaczniejsze i zdrowsze, mają większe żółtka, które nie są intensywnie pomarańczowe (te ze sklepu zawdzięczają ją barwnikowi dodanemu do paszy kur).
.
Tym, co zniechęca konsumenta do wyboru jajek opatrzonych stemplem 0 i 1 jest cena. Jaja ekologiczne są 3-krotnie droższe niż jaja z numerem „3”. Czy warto po nie sięgać? Wybór należy do każdego z nas; często jest podyktowany nie tylko troską o zdrowie, ale także zasobnością naszych portfeli.
.
Monika Gackowska
Poradnia żywieniowo – dietetyczna DietoStrefa
