grzyby-kanon-tradycyjnej-kuchni-polskiej.957984.2Ciekawym zbiorem przepisów kulinarnych, nie odstępującym od zagranicznych barwnie ilustrowanych pozycji jest piętnastotomowy Kanon Tradycyjnej Kuchni Polskiej autorstwa Hanny Szymanderskiej, niezaprzeczalnego autorytetu w dziedzinie polskiej tradycji kulinarnej. Każdy, opatrzony poetyckimi komentarzami oraz barwnymi fotografiami tom poświęcony jest osobnemu kulinarnemu obszarowi. Cała „encyklopedia” polskich receptur ma zawierać 15 tomów z przepisami na: przekąski; zupy; makarony, pierogi i naleśniki; jajka i sery; warzywa; grzyby; mięso; drób; dziczyznę; ryby i owoce morza; sosy zimne i gorące; przetwory desery ciasta oraz napoje. Kilka z pozycji nadal czeka na publikację, jednak znaczna większość raduje zmysły czytelników. 

Powrót do historii kulinarnej Polski również odbywa się wśród wersów każdego z tomów. Autorka, dodając tło historyczne podawane w formie barwnych opowieści  pobudza wyobraźnię i kulinarny patriotyzm.

Każdy tom staje się swoistą opowieścią, podróżą po swojskich i zapomnianych smakach. We wstępie do tomu poświęconego dziczyźnie czytamy: „Myśliwska sztuka kulinarna sięga w Polsce XVI w., a na jej rozwój miały niewątpliwie wpływ ogromne magnackie uczty. Zwierzyna i dzikie ptactwo były wówczas uważane za wielki kulinarny skarb i chętnie doskonalono się w ich różnorodnym przygotowywaniu. Dzięki temu mamy dziś bogactwo przepisów, które mogą być ciekawym urozmaiceniem nie tylko uroczystej kolacji, ale też codziennego menu”. . Zapewne przygotowując danie z dziczyzny poczujemy, że jemy „po szlachecku”.

Każdy przepis obok nazwy, wymienionych składników wraz z proporcjami oraz opisem – instrukcją wykonania posiada graficzne wyszczególnione symbole: trzygwiazdkowy symbol stopnia trudności, czas przygotowania oraz ilość osób, jaka jest się w stanie najeść porcją sporządzoną z ilości podanych w przepisie składników. Praktycznie przy każdym nowo wprowadzonym warzywie, rodzaju mięsa, itp. natykamy się na dotyczącą niego opowieść. Dzięki temu zabiegowi zyskuje i książka – stając się ciekawszą, i czytelnik – wzbogacając swoją wiedzę i świadomość kulinarną.

Cykl Kanonu Tradycyjnej Kuchni Polskiej można uznać za ciekawe opowieści, ponieważ przeplatająca się w nich narracja zachęca do „pochłaniania” wszystkich tomów. Każdy z nich zawiera ponad sto przepisów na potrawy z produktów jakim jest poświęcony. makarony-pierogi-i-nalesniki-b-iext21374659Daje to ponad tysiąc pięćset przepisów na potrawy stricte polskie, uświadamiając, że nasza tożsamość kulinarno-kulturowa nie zanikła, a – choć w nieco zmienionej od czasów staropolskich formie – funkcjonuje do dziś i ma się bardzo dobrze.

Jak widać, książki kucharskie poza przepisami posiadają różne zestawy wytycznych i zaleceń odnoszących się nie tylko do samego przyrządzania potraw, ale także do estetyki ich podania. Nie są suchymi wykładniami wiedzy kulinarnej. Ich zależność od zmieniającej się coraz bardziej dynamicznie kultury jest widoczna  w każdej nowej publikacji. Podlegają modyfikacjom, tak samo jak weryfikacji poddawane jest odczuwanie zmysłowe oraz preferencje estetyczne. Zmieniają się czasy, zmieniają się mody. Książki kucharskie nie pozostają w tyle wobec tych zmian, ich forma i treść idą z „duchem czasu”, przybierając coraz różniejsze formy.

Wśród zalewających rynek książek zagranicznych, nasze rodzime nie mogą pozostawać w tyle, tym bardziej, że ich zadaniem nie jest jedynie urozmaicanie codziennego menu, ale również wzbogacanie świadomości na temat tradycji kulinarnych i budowanie na nowo kulinarno- kulturowej tożsamości Polaków.

.

Agnieszka Kaczamrek

Estetyka Kulinarna

Komentarze