W mojej pracy dydaktycznej wykorzystuję często niestandardowe metody nauczania. Jest ich wiele a jedną z nich bardzo ciekawą i lubianą przez dzieci jest Metoda 6 Kapeluszy. 

Metoda Sześciu Kapeluszy rozwija kreatywność  i porządkuje proces pracy nad projektem czy pomysłem. Każdy kapelusz odgrywa swoją rolę i na niej tylko się koncentruje. Dyskusje nie są przy tym monotonne dla dyskutantów. Wymiana kapeluszy zapewnia przeskoki między funkcjami umysłu, utrzymując go w stanie aktywności do czasu znalezienia właściwego rozwiązania.

.

P1060662_www

 .

Kto jest twórca tej metody?

Metoda sześciu kapeluszy została stworzona przez Edwarda De Bono, twórcę pojęcia „myślenie lateralne”. Idea sześciu kapeluszy pozwala na twórcze podejście do rozwiązywania problemów, wskazuje sześć różnych stron, z jakich można na dany problem postrzegać. Metoda ta jest prosta, praktyczna i skuteczna, została zaakceptowana przez środowisko edukacyjne, korporacje i organizacje na całym świecie. Sześć kapeluszy zmienia dyskusje ze zwykłego argumentowania i bronienia swoich racji w konstruktywną dyskusję, cała idea polega na sztucznym przyjęciu określonego stanowiska w danej sprawie. Dzięki czemu nikt nie jest zbytnio emocjonalnie związany z bronieniem swoich racji, a jednocześnie może wyrażać swoje uczucia (w danym kapeluszu) bez potrzeby przejmowania się tym, co pomyślą inni. Umożliwia wygospodarowanie czasu na świadomy wysiłek twórczy w danym czasie, wprowadza pewien porządek tworzenia, przy jednoczesnym braku obaw pominięcia jakiegoś aspekt problemu.

.

Zadania Metody 6 Kapeluszy

Naczelnym zadaniem współczesnej szkoły jest wykształcenie człowieka twórczego, umiejącego samodzielnie funkcjonować w otaczającym go świecie. Zadania spoczywające na nauczycielu są obecnie o wiele trudniejsze niż miało to miejsce w przeszłości. Wymagają bowiem skupienia uwagi zarówno na poszczególnych aspektach procesu nauczania – uczenia się, jak i na poszerzającej się wiedzy na temat doskonalenia szkoły jako określonej całości. Nauczyciel poszukuje wciąż nowych sposobów na to, aby poprzez zabawę uczyć. Taką właśnie metodą jest metoda „sześciu kapeluszy”, czyli sześciu sposobów myślenia. Uczeń w zależności od sytuacji zakłada inny kolor kapelusza i próbuje zaradzić problemowi jaki powstał. Użycie w trakcie zajęć metody „sześciu kapeluszy” zwiększa prawdopodobieństwo zainteresowania lub nawet zadziwia uczniów tym, że zaczynają rozumieć coś, czego nie spodziewali się pojąć. Skuteczność tej metody polega na tym, że pomaga ona nauczycielowi w znalezieniu najlepszej techniki wspomagającej formułowanie oczekiwań względem uczniów w sposób podnoszący ich wartości.

.

P1060643_www

.

Znaczenie kolorów

Kapelusz Biały – obiektywizm

„To jest tym, czym jest”

Nosiciel białego kapelusza posługuje się w dyskusji czystą logiką. Pozostaje neutralny wobec emocjonalnych uniesień czy subiektywnych osądów. Operuje faktami i liczbami, a nie ich interpretacjami. Nie ma uczuć, a jedynie dane, które trzeba przedstawić innym w możliwie obiektywny sposób. Biały kapelusz to wiedza, jaką dysponujemy i z jaką rozpoczynamy dyskusję. Jest to odpowiednia rola dla inicjatora całej dyskusji.

 .

Kapelusz Zielony – opcje

„Możemy to zrobić na kilka sposobów, mianowicie…”

Zielony kapelusz jest pełen pomysłów i możliwości. Jego rolą jest wskazać nowe punkty odniesienia, nowe zastosowania, inne ujęcie problemu. Nie trzyma się ustalonych reguł, wciąż celując do czegoś więcej niż to, co proponują inni. Ukazuje nowe drogi, które mogą wywrócić podejście pozostałych dyskutantów do góry nogami.

.

Kapelusz Czarny – pesymista

„Jestem na nie, bo…”

Prezentuje on pogląd negatywny na daną sprawę, lecz jest to podejście konstruktywne. Jak podano w cytacie, nie opiera się na zaparciu się „nie i już”, lecz na logicznym dowiedzeniu, czemu akurat ten pomysł mu się nie podoba. Tak naprawdę rola czarnego kapelusza jest niezbędna do weryfikacji pomysłów wnoszonych przez inne kapelusze i dopasowanie ich do rzeczywistości. Dla tej osoby świat jest niebezpieczny i nigdy nie gwarantuje sukcesu, toteż należy zwracać uwagę na najdrobniejsze rzeczy, które sukces mogą zniwelować. W pewnym sensie czarny kapelusz jest bardzo ostrożnym realistą.

.

Kapelusz Czerwony – uczucia

“Bardzo, bardzo mi się podoba…”

Kapelusz czerwony wiąże się z emocjonalnym ekstremizmem, impulsywnością, intuicją, przeczuciami i namiętnością. Zakłada całkowite odrzucenie obiektywizmu. Nosiciel tego kapelusza wypowiada sądy czysto subiektywne, oparte o swoje wrażenia. Nie istnieją pytania “dlaczego coś wydaje nam się lepsze od czegoś innego”. Uczucia po prostu istnieją i są czysto osobiste. Przemyślenia nosiciela czerwonego kapelusza mogą być niespójne i irracjonalne, choć nie powinny ślepo blokować dyskusji.

.

P1060636_www

.

Kapelusz Żółty – optymizm

„To się musi udać”

Ta rola zakłada w pełni pozytywne podejście do podejmowanego problemu. Dla żółtego kapelusza świat jest pełen pozytywów, oferuje sukces na każdym kroku, promuje ciągły rozwój i kreatywność. Uczucia związane z tym kapeluszem to impuls rozwoju, entuzjazm, ciekawość, pasja i radość. Widzi korzyści w każdym pomyśle. Jego „różowe okulary” pozwalają zauważyć dobre strony tam, gdzie inni by ich nie zauważyli.

.

Kapelusz Niebieski – forma

„To da się załatwić, tego niestety nie”

Dyskutant w niebieskim kapeluszu gra rolę chłodnego analityka. Jego zadaniem jest kontrola pomysłów i idei rodzących się podczas dyskusji. Ma określony plan, ma realne cele, wie, jakie są zasady działania świata.Ten kapelusz porządkuje świat i myśli innych, nie tworzy własnych. Tworzenie pozostawia wizjonerom; każdy pomysł trzeba jednak przekuć w rzeczywistość. Do tego potrzebne są zasoby: czas, pieniądze czy cokolwiek innego – i o tym właśnie myśli niebieski kapelusz.

Odgrywanie ról ukrytych pod rondami kapeluszy pozwala na wejście w pozycje kolejnych dyskutantów i próbę zrozumienia cudzych racji. Wymienianie się kapeluszami podczas dyskusji sprawia, że każdy ma szansę wypowiedzieć się w określony sposób, logiczny lub emocjonalny, spełniając się w roli najbardziej adekwatnej do swojego charakteru.

.

                                                                                                                                                                                                 Anita Zarówna

                                                                                                                                                                                                  zarowna@op.pl

Żródłowww.grajwysoko.pl

pik.ebiznes.org.pl

 

Komentarze