Jaka jest historia musztardy Kcyńskiej?
Musztarda Kcyńska ma kilkudziesięcioletnią historię i sięga końca lat 50. XX wieku. W latach 50-tych rozpoczęła w Kcyni działalność Gminna Spółdzielnia „Samopomoc Chłopska” (GS), produkująca musztardę. Produkcja musztardy trwała do 1993 r. W tym czasie była to jedna z najbardziej cienionych musztard w Polsce. Wytwórnia musztardy z Kcyni oferowała produkty wytwarzane wyłącznie według metod naturalnych, bez konserwantów, barwników i przeciwutleniaczy.
Tajemnica wysokiej jakości tej musztardy tkwiła w procesie produkcji z wykorzystaniem maszyn niemieckich z okresu międzywojennego oraz szwajcarskich młynów żarnowych, tzw. cew. Zacier, przechowywany w beczkach dębowych, wytwarzany był wyłącznie z nasion gorczycy białej i czarnej. (…) Wszystko się wsypywało do kadzi na 200 litrów wody i mieszało, aż zrobiło się prawie gęste. Później się otwierało kran, wpuszczało na kamienie młyńskie zwane „cewy”. Tam były trzy sztuki takich kamieni.” (Z archiwum pamięci – obraz Kcyni we wspomnieniach mieszkańców. Wywiad z Józefą Lejwodą, byłą pracownicą wytwórni musztardy). Wytwórnia musztardy w Kcyni przestała działać w 1993 roku. Od tego czasu „czekała” kilkanaście lat na wznowienie działalności. Budynki, maszyny oraz receptury wykupił Marek Grewling wraz ze swoim ojcem Ignacym Grewlingiem, który w latach 50-tych pełnił rolę wiceprezesa GS-u I jednocześnie trzymał pieczę nad wytwórnią. Wytwórnia Musztardy Kcyńskiej „Grewling” rozpoczęła działalność pod koniec 2012 roku, odtwarzając linię produkcyjną oraz dokładny smak dawnej Musztardy Kcyńskiej stosując te same receptury.
Długotrwały proces produkcji, stosowanie wyłącznie ziaren gorczycy białej i czarnej wraz ze świeżo zmielonymi przyprawami oraz fakt przechowywania musztardy w dębowych beczkach wpływa na jej jakość oraz finalne właściwości smakowe. „Kcynia słynęła z wytwórni musztardy, każdy mieszkaniec starszej daty pamięta smak prawdziwej musztardy. Cieszymy się z powrotu na polskie stoły musztardy z Kcyni – jest dych ta sama.” (Wywiad etnograficzny z mieszkańcem i byłym pracownikiem wytwórni musztardy). (…) Nareszcie jest ta nasza Kcyńska musztarda. Jak nie było Kcyńskiej, to już wolałam chrzan kupować.” (Wywiad etnograficzny z mieszkanką Kcyni)
.
Czym różni się Państwa musztarda od pozostałych?
Wszystkim 
Produkujemy musztardę z nasion i ziaren gorczycy przy użyciu kamiennych młynów żarnowych – to jest nasz najważniejszy i za razem najcenniejszy etap produkcji. Przed ich utarciem zacier leżakuje do 48h w beczkach dębowych. W zależności od rodzaju Musztardy Kcyńskiej używa się dwóch lub trzech młynów żarnowych, przez które masa kolejno przechodzi. Każdy z młynów pełni inną funkcję w procesie ucierania.
Młyny różnią się głębokością nacięć kamieni, prędkością z jaką mielą zacier oraz odległością między kamieniami. Proces ucierania trwa do kilkunastu godzin. Jeden smak produkujemy około 5 dni, w przybiżeniu 800 sztuk słoików 190g, konkurencja w ciągu kilku godzin wyprodukuje tysiące sztuk. Oczywiście, nie możemy zapomnieć o przyprawach, które są mielone bezpośrednio przed każdą produkcją danego smaku. Powstają też partie bez dodatku cukru, bo na bazie miodu naturalnego. Zamiast zwykłego octu spirytusowego dodajemy ocet winny, lecz nie do wszystkich – mamy receptury sprzed lat, gdzie w Kcyńskiej musztardowni nie używano octu winnego – trzymamy się i tej zasady. Konkurencja fałszuje musztardę dodając mąkę, mączkę gorczycową bądź nawet kukurydzianą.
Widzimy jakie cuda nam przesyłają, są dostępne nawet gotowce. Zalej, odczekaj pięć minut i sarepska gotowa. W odróżnieniu od nas globalni producenci zamawiają zmielone, tanie przyprawy by obniżyć koszta. Idą na ilość nie na jakość. Dzięki mączce otrzymuje się gęstą, ładnie wyglądającą musztardę. Wsypują wszystko do zbiornika i gotowe. Przykład znacznie przewyższonej ceny, na polskim rynku jest francuska musztarda która kosztuje w granicach 13 zł, marka z tradycją, a w środku? dekstroza, kwas mlekowy, konserwant E270.
.
