Smaki z Polski

Źródło: https://przewodnikbeskidzki.info/category/malopolska-kuchnia

Dawna kuchnia galicyjska czerpała z wpływów różnych innych kuchni – karpackiej czy węgierskiej. Robert Makłowicz mówi, że wielki wpływ na tę kuchnię wywarły także kontakty z Wołochami i osadnikami niemieckimi – Sasami, Szwabami. Te nawarstwiające się wpływy stworzyły regionalną specyfikę, która znajduje swój finał chociażby w rozbrajającym sporze o oscypka pomiędzy Polską a Słowacją. Podobnie jak bryndza, oscypek ma wymiar ponadnarodowy. Jest on spuścizną osadników wołoskich, którzy mieszkali zarówno w Polsce jak i w Słowacji. A polscy i słowaccy górale mają te same korzenie więc kuchnia małopolska jest bardzo zbliżona do tej, której możemy doświadczyć przy słowackiej granicy.

Czy to dobrze jeść po krakowsku?

Osobliwym miastem na kulinarnej mapie Polski jest serce Małopolski – Kraków. Choć  formalnie nie należał do Galicji przejął stamtąd wiele tradycji.  Podobnie jak kuchnia podkarpacka nie jest kuchnią jednolitą również małopolskie tradycje żywieniowe powstały z wpływów różnych regionów i kultur. Mówi się, że zjeść po krakowsku to zjeśc na czyjś koszt, ale kto nigdy nie był w Małopolsce nie wie co mówi. Powiedzienie to ma bowiem swoje drugie znaczenie i wymiar. Zjeśc po krakowsku to znaczy najeść się do syta. A jest czym, bo bogactwo tradycjnych i regionalnych produktów i potraw może rzucić na kolana wszystkie tradycjne kuchnie świata. Krakowska kuchnia wyznaczała – jak byśmy dziś powiedzieli – trendy kulinarne dla całej Polski. Pod dużym wpływem kuchni austriackiej oraz wykwintnego Wiednia był Kraków. Tutaj właśnie po raz pierwszy zaczęto serwować jaja po wiedeńsku, a także sznycel oraz sernik wiedeński. Dania te na stałe przyjęły się w krakowskiej kuchni.

Smaki i aromaty małopolski

Smaki z Polski

W Krakowie zaczęto serwować jaja po wiedeńsku, a także sznycel oraz sernik wiedeński

Charakterystyczny smak kminku obecny jest w zupach, sosach i marynatach. Nadaje potrawom wyjątkowego charakteru a niegdyś na terenach Małopolski podawana była nawet zupa kminkowa! Małopolskie wypieki są równie pyszne jak nieznane. Oprócz krakowskich bajgli czyli żydowskich obwarzanek zwanych przez turystów preclami można zjeść buchtę czyli ciasto drożdżowe zawijane ze śliwkowym powidłem wypiekane w tradycyjnych piekarniki o nazwie szabaśnik. Chleb żytni gruszowski z dodatkiem maślanki zachwyca wilgotnością i deliktanym smakiem a blachorze o smaku mlecznej bułki stanowiły kiedyś podstawę diety z powodzeniem zastępując chleb.

Peruwiański ślad w Małopolsce

Starsi mieszkańcy ziemi Chrzanowskiej powiadali ,,Gdy w domu zabrakło mąki to było źle, ale gdy zabrakło ziemniaków to było już bardzo źle”. Przygotowywano się więc na te złe czasy  przygotowując czarne kluski otowane wyrabiane z niezwykłej mąki. Tworzono ją przez potłuczenie zamrożonych i wysuszonych ziemniaków. Przygotowywano ją w zimie roku urodzaju. Po obraniu ziemniaki wykładano na mróz, a następnie długo suszono w piecu. Otrzymywano z nich czarne wysuszone kamyki, które nawet kilka lat można było przechowywać w suchym miejscu. Gdy przychodził głód, kamyki te tłuczono na mąkę, ciasto zarabiano wodą, a powstałe kluski gotowano. Podobno peruwiańscy Indianie wyrabiali podobne potrawy.

Podhalańskie przysmaki

Tatry Smaki z Polski

Smak Małopolski to nie tylko smak Krakowa!

Kuchnia małopolska to nie tylko kuchnia Krakowa i innych skupionych wokół niego miast. Tradycje góralskie są ważnym elementem tego regionu. Prostota podhalańskiej kuchni a zarazem wyjątkowy smak i wykwitność to kwintesencja tej kuchni. Sery owcze, kwaśnica czyli góralski kapuśniak, żur na serwatce a także moskale – czyli płaskie placki zamiast chleba to tylko niektóre z tradycjnych podhalańskich produktów. Górale z regionu Sądeczczyzny wyrabiają piwo z perzu zbieranego z pól najlepiej jesienią, albo wczesna wiosną. Latem równiez można to robić, ale piwo nie ma takiego wyrazistego, ,,perzowego” smaku.

Produkty tradycyjne

Na liście produktów tradycjnych Małopolski znajduje się ogromna liczba potraw. Niedawno dołączyły do nich wspomniane wcześniej blachorze a także nadwiślańskie ogórki konserwowe, zalipskie pierogi z farszem z kiełbasy i cebulki, strojcowskie zawijoki z ziemniaków czy rosół polski według przepisu Stanisława Czernieckiego z 1682 roku.

Wiele potraw małopolskiego regionu jest nam zupełnie nieznanych a to przecież one tworzą nasze kulinarne dziedzictwo! Wciąż na listę produktów tradycyjnych wpisywane są nowe dania co świadczy o wielowiekowej tradycji i przywiązaniu do historii regionu. Warto zdać sobie sprawę, że regionalne kuchnie tworzą jedyną w swoim rodzaju mieszankę kultur i smaków, z którą warto zapoznać swoje podniebienie.

 

Dla portalu Smaki z Polski: Katarzyna Zarówna

Komentarze