Polskie świnie
W okresie późniejszy, zupełnie idiotycznie, świnia stała się mniej popularna a swoją pozycję odzyskała dopiero w PRLu. Za czasów I Rzeczypospolitej wieprz stał się persona non grata, co widać chociażby w Compendium Ferculorum. W pierwszej polskiej księdze kucharskiej znalazły się zaledwie dwa przepisy na świnie. Pożałowania godne zachowanie.
Jak wiemy, świnia ma również swoich przeciwników. Z różnych powodów niektóre religie uznają świnię za zwierze nieczyste, co ponownie, jest zwykłą bzdurą. No, może coś w tym jest – ale przecież my ludzie również lubimy bawić się w błocie czy tarzać po podłożu. Czasami nawet jemy jak świnia – w czym problem?
Zostawmy na chwilę te antyświniowe lobby w spokoju i skupmy się na świni w Polsce. Nasz kraj, jak długi i szeroki, obfituje w świnie. Mamy nawet swoje własne rasy świń! Jedną z nich jest choćby świnia rasy puławskiej, czyli piękna, centkowana trzoda hodowlana.
.
Świnia rasy puławskiej
Świnia puławska ma nieduża głową, jest szeroka w partii czołowej a ryj ma prosty oraz niezbyt długi. Uszy nieduże stojące, z wiekiem pochylające się ku przodowi. Tułów średniej długości, osadzony na mocnych dobrze spionowanych kończynach. Klatka piersiowa szeroka i głęboka, z silnie wysklepionym ożebrowaniem (beczkowata). Grzbiet szeroki, średnio długi, mocny o linii łukowatej. Zad dość długi, szeroki i mocno związany z lędźwiami, lekko spadzisty, ogon wysoko osadzony. Szynki szerokie, uwypuklone, średniej wielkości, bez fałd tłuszczowych. Brzuch z wypełnionymi słabiznami, co najmniej 12 prawidłowo rozwiniętych sutków. Skóra średnio gruba, bez fałd, o barwie od łupkowo-
szarej do pomarańczowej. Szczecina przybiera barwę pigmentu skóry.
Tuczniki tej rasy dobrze przyrastają także w mniej sprzyjających warunkach żywienia i utrzymania. Cechują się niższą zawartością mięsa w porównaniu z innymi rasami, za to ich mięso charakteryzuje się bardzo dobrą jakością i doskonale nadaje się do wytwarzania wędlin długo dojrzewających
Umaszczenie łaciate czarno-białe z nieregularnym rozmieszczeniem czarnych plam na białym tle. Nasilenie czarnych plam nie powinno przekraczać 70% powierzchni skóry. Dopuszcza się umaszczenie trójbarwne czarno-biało-rude. Knury osiągają około 250-350 kg masy ciała, lochy osiągają około 200-280 kg masy ciała
No dobrze, ale skąd się ta świnia w ogóle wzięła?
Historia świń rasy puławskiej sięga początku wieku XX. Rasa została stworzona na terenie woj. lubelskiego, w okolicy Puław i Lubartowa. Jest pierwszą rodzimą rasą świń w Polsce. Materiał wyjściowy do jej wytworzenia stanowiło stado składające się z kilkunastu sztuk mieszańców (tzw. „łaciatek”) prymitywnych świń miejscowych z importowaną rasą Berkshire, zakupionych z okolic wsi Gołąb – stąd pierwotna nazwa świnia gołębska.
W roku 1926 prof. Zdzisław Zabielski zapoczątkował systematyczną pracę hodowlaną nad doskonaleniem świń gołębskich. W 1935 roku została oficjalnie uznana za rasę pod nazwą rasa gołębska – potocznie zwaną „łaciatką”. Wówczas były to świnie w typie tłuszczowo-mięsnym. Charakteryzowały się wczesnym dojrzewaniem i intensywnym otłuszczaniem już w młodym wieku, wysoką zdrowotnością oraz bardzo dobrym przystosowaniem do tradycyjnych warunków chowu. Loszki wcześnie uzyskiwały dojrzałość płciową, a lochy wykazywały wysoką mleczność i dobrze odchowywały mioty.
Zmiany społeczno-gospodarcze w Polsce powojennej i związane z tym wymagania rynku, skłoniły hodowców do podjęcia decyzji o przekształceniu tych świń na typ bardziej mięsny. W 1951 roku zastosowano dolew krwi rasy wielkiej białej angielskiej w typie bekonowym i berkszyrów oraz staranny dobór do kojarzeń i ostrą selekcję. W 1951 roku zmieniono także nazwę świni gołębskiej na puławską (Surdacki 1985). Największe zainteresowanie hodowlą tej rasy przypada na lata 1950-1960. Pod koniec lat 80. rozpoczął się etap intensywnej redukcji rasy, wynikający z preferencji rynku dla tusz wysoko mięsnych. W roku 1997 odnotowano najniższą liczbę świń rasy puławskiej, bowiem populacja aktywna liczyła tylko 86 loch i 10 knurów stadnych. W latach 1980-1990 podjęto działania organizacyjne zmierzające w kierunku ochrony zasobów genetycznych i uznania rasy puławskiej za krajową rasę zachowawczą. W wyniku tych działań stan liczbowy populacji został ustabilizowany.
Obecnie świnie rasy puławskiej utrzymywane są na terenie województwa lubelskiego i w niewielkiej liczbie na terenie województwa mazowieckiego.
.
