Czerwona porzeczka to jeden z najpopularniejszych owoców w Polsce. Jej walory smakowe, właściwości lecznicze oraz odżywcze to najlepsze wytłumaczenie jej popularności. Wielu z nas wciąż hoduje porzeczkę na swoich działkach i ogródkach. Dobrze jest przyjrzeć się jej z bliska. Jakie są jej właściwości, historia oraz zastosowania?
Porzeczka należy do rodziny agrestowatych, jej siostry występują w czarnym i białym kolorze. Jej kuzynem jest sam agrest, o którym możecie przeczytać pod tym linkiem: agrest – właściwości, historia i zastosowania.
Jak się okazuje porzeczka przybyła do Polski z Francji, gdzieś w XV lub XVI wieku, a przynajmniej jej uprawiana do dziś odmiana. Samych rodzajów porzeczek jest ogromna ilość, trudno je wszystkie wymienić. Spożywane przez nas porzeczki to rodzaj, który wyrósł z porzeczki zwyczajnej, a który został poddany wielu krzyżówkom – zarówno tym intencjonalnym, jak i „naturalnym”.
We Francji porzeczka zrobiła karierę jako dodatek do win, którego zadaniem było wzbogacenie smaku. Co ciekawe, wielu nie lubi czerwonej porzeczki z uwagi na jej kwaśny smak. Nie wiem jak Wy, ale ja ubóstwiam smak tego owocu. Mogłabym ją jeść przez cały czas i nigdy bym się nie znudziła. Nigdy!
Wróćmy jednak do naszej bohaterki. Na świecie istnieje ponad 150 gatunków dziko rosnącej porzeczki. Występuje głównie w chłodnym klimacie Europy, Azji i obu Ameryk, choć niektóre szczepy można znaleźć nawet w północnej Afryce.
Choć trzy główne gatunki, które zdecydowały o „kształcie” współczesnej czerwonej porzeczki pochodzą z Europy, to porzeczkę zwyczajną lub skalną znaleźć można również w północnej Azji i na Syberii.
Główną rolę w tworzeniu nowych odmian i popularyzacji tej rośliny odegrali Holendrzy i Anglicy. Ci ostatni zawieźli porzeczkę do Ameryki, gdzie czerwień porzeczki musiała niestety ustąpić zarazie i do dziś się nie odrodziła. Trudno, hamburgery będą musiały wystarczyć!
.
Czerwone porzeczki – właściwości
Jakie są właściwości zdrowotne czarnej porzeczki? Jak się pewnie domyślacie – jest ich niezwykle dużo. Postaram się przedstawić je w skrócie, choć rzecz jest niezwykle ciekawa. Dla przykładu – piszę z autopsji – czerwona porzeczka łagodzi bóle menstruacyjne. Oprócz tego pomaga kontrolować poziom cukru i cholesterolu we krwi, działa tonizująco i antybakteryjnie.
Ribes rubrum, czyli właśnie czerwona porzeczka, ma nie tylko właściwości zdrowotne, ale również pielęgnacyjne. Choć zawiera mniej witamin niż jej czarna siostra, jest niezwykle skuteczna w walce z chorobami układu krążenia, wzmacnianiu odporności organizmu oraz przy problemach żołądkowo-jelitowych.
W medycynie ludowej stosowano ją głównie do leczenia ran, usuwania piegów (sic!) oraz oczyszczaniu cery.
Czerwona porzeczka jest bogata w potas, dzięki czemu skutecznie leczy nadciśnienie tętnicze oraz zapobiega miażdżycy naczyń krwionośnych. Ponadto zawiera również antyoksydanty, dzięki czemu „wymiata” wolne rodniki z organizmu. Więcej na ten temat w rozmowie z naszym portalem mówi prof. Jan Oszmiański: Dlaczego warto pić mętne soki?
.
Czerwone porzeczki łagodzą objawy zaburzeń żołądkowo-jelitowych
- czerwone porzeczki są bogate w pektyny (rozpuszczalny błonnik), które wspomagają funkcjonowanie jelit i dbają o rozwój zdrowej mikroflory jelitowej. Poprawiają też ich perystaltykę, a co za tym idzie – regulują proces wypróżniania się. Ponadto oczyszczają jelita z toksycznych substancji;
- dzięki garbnikom, które są zawarte w skórce czerwonych porzeczek, mają właściwości ściągające. Skórki porzeczek zawierają także antocyjanozydy, które hamują rozwój bakterii (w tym E. coli);
- współczesna fitoterapia poleca stosowanie czerwonych porzeczek przy niestrawności spowodowanej niedoborem soków trawiennych, niewydolności wątrobowej lub przy przewlekłych schorzeniach wątroby i zgadze;
- porzeczki są także uważane za lek dla małych niejadków i osób starszych, które mają problemy z łaknieniem, ponieważ wzmagają apetyt.
Źródło: poradnikzdrowie.pl
.
Czerwona porzeczka – z czym to się je?
Jak zwykle najlepiej jeść czerwone porzeczki prosto z krzaka (no, może warto je wcześniej jeszcze umyć). Jeśli masz porzeczkę w swoim ogródku lub na działce, to w ten sposób możesz być pewien ich jakości (czyli np, że nie rosły niedaleko drogi i nie zawierają metali ciężkich).
Oczywiście podstawowym sposobem wykorzystania czerwonej porzeczki są przetwory – soki, syropy, dżemy, marmolady, kompoty i galaretki.
Nasza bohaterka nadaje się również świetnie do deserów na bazie białej czekolady, z lodami a nawet… kozimi długodojrzewającymi serami. Tak przynajmniej głosi wieść gminna.
Czerwona porzeczka może być również dodatkiem do wieprzowiny i jagnięciny.
Pomyślałam, że również przygotuję dla Was jakiś przepis z naszą bohaterką, a skoro Internet pełen jest różnego rodzaju ciast i placków oraz wspomnianych deserów to może coś ciekawszego, czyli wino z czerwonej porzeczki. A jak!
.
Składniki
- Czerwona porzeczka: 5kg (potrzeba ok. 3,5l soku)
- Woda: 4,5l
- Cukier: 3kg
- Drożdże winne (najlepiej bordeaux)
.
Sposób przygotowania
Rozpoczynamy od umycia porzeczek a następnie wyciskamy z nich sok. Sposobów jest mnóstwo, zatem nie ma co się rozpisywać. Cukier rozpuszczamy w wodzie i mieszamy go z sokiem. Wszystko wlewamy do butelek i zaszczepiamy drożdżami. Zostawiamy na odpowiedni czas – zależnie od tego jak cierpkie wino chcemy uzyskać – od miesiąca do trzech.
Podajemy razem z bigosem!
.
Smacznego!
Klaudia Bąk
